NOTA DORPSRADEN APRIL 2016
Stramproy, 16 april 2016

Nota Dorpsraden Stramproy & Altweerterheide “Kempenbroek”, 16 april 2016


Inleiding :
De dorpsraden van Stramproy en Altweerterheide zijn betrokken bij de ontwikkelingen in hun buitengebied, ook bekend onder de naam “Kempenbroek”. Met name door ARK wordt hier gewerkt aan een project voor de provincie Limburg, waarbij zowel agrarische ontwikkeling, als natuurontwikkeling hand in hand gaan. Inmiddels is het project bijna afgerond, en liggen enkele (lastige) dilemma’s op tafel.

Middels deze nota willen de gezamenlijke Dorpsraden van Stramproy en Altweerterheide hun visie op de ontwikkelingen in het gebied vastleggen en bekend maken.
Directe aanleiding is de discussie rondom de keuze van de (grote) grazers voor het natuurlijke beheer van de gebieden. Kern van de twist is de inzet van het te ontwikkelen oerrund : de Tauros.

Na een patstelling in de overleggen met ARK, is een commissie ingesteld, om met voorstellen te komen. Begin februari 2016 heeft deze commissie van externe deskundigen haar eindrapport afgeleverd, dat tijdens een inwonersavond op 3 maart besproken is. Door meerdere sprekers is van diverse invalshoek gereageerd op het rapport, en uit de opmerkingen en vragen van de 90 aanwezigen bleek dat het onderwerp erg leeft onder de lokale bevolking. Tijdens een bijeenkomst van de Klankbordgroep op 5 april jl. zijn meerdere vragen, opmerkingen en standpunten aan bod gekomen. Ook daar bleek weer dat de standpunten van betrokkenen nog lang niet op 1 lijn liggen, en er niet veel consensus is over de Tau-ros, of inzet van grote grazers.

Ondanks al die verschillende geluiden, van zeer sterke tegenstanders, tot mensen die helemaal vóór taurossen in alle gebieden zijn, willen de Dorpsraden een standpunt innemen, om voortgang te boeken in de verdere ontwikkelingen in het gebied.

Het standpunt dat we als Dorpsraden innemen is : positief tegenover het rapport van de onafhankelijke commissie, maar wel dringende aandachtspunten voor de uitvoering van de voorstellen.

Aandachtspunten die onze (grote) zorgen dienen weer te geven, want het aspect veiligheid en toegankelijkheid is in onze ogen nog steeds dermate kwetsbaar, dat we hier voorzichtig en verstandig mee om moeten gaan.

In dit rapport zullen de Dorpsraden hun zorgen en voorbehouden verder uiteenzetten, maar we zijn niet ten principale tegen de inzet van de Tauros als grote grazers. Dit standpunt nemen we in, en brengen dat in de discussie met ARK, Na-tuurmonumenten, gemeente en provincie. Wij denken dat we als dorpsraden zo op een passende wijze met de veelheid aan signalen vanuit de lokale achterban zijn omgegaan, en constructief kunnen bijdragen aan oplossingen in het buitengebied, die echt nog nader ontwikkeld moeten worden.

Door zelf met een nota te komen willen we voorkomen dat er verkeerde, of ongenuanceerde berichten van derden naar buiten komen inzake de zienswijze van de dorpsraden.

Bijkomend voordeel is dat we de eigen achterban, de inwoners en gebruikers van het gebied, ook weer kunnen meenemen in onze beleving van de lopende ontwikkelingen. Om die reden is het in onze ogen ook goed om even te kijken waar we ook alweer vandaan komen.


Startpositie :

De provincie Limburg is in 2010 een project gestart, voor ontwikkeling van zowel natuur, als landbouw in het buitengebied van Stramproy en Altweerterheide. Doelstelling is o.a. om nattere en slechte landbouwgrond tot (prima) natuurgrond om te vormen, en drogere, hoogwaardige landbouwgrond te centraliseren aan de randen van die natuur.
De doelstellingen zijn uitgebreid beschreven en liggen vast in contractuele afspraken tussen de provincie en ARK, als uitvoerende organisatie.

Op hoofdlijnen staan de dorpsraden volledig achter de genoemde uitgangspunten, en ondersteunen zowel ontwikkeling van de landbouw, als de ontwikkeling van de natuur, als onderdeel van de ecologische hoofdstructuur. (EHS). Ook de gekozen instrumenten van vrijwillige kavelruil, lijken zeer goed aan te sluiten bij de wensen van de private partijen. Inmiddels zijn honderden hectares van eigenaar gewisseld, en zijn tevens een aantal historische knelpunten opgelost. Alle lof daarvoor !

Na het sluiten van de overeenkomsten ging ARK eind 2010 voortvarend van start, en ontplooide meteen de nodige activiteiten. Met name de in- en omwonenden van het gebied, viel dit op en ervoeren een informatieachterstand.
Op 7 juni 2011 werd op verzoek van bewoners van het gebied een informatiebijeenkomst gehouden, in de Zaal in Stramproy, waar duidelijk werd dat er behoefte was aan (veel) meer informatie over alles wat gebeurde in het gebied. Op initia-tief van de dorpsraad Stramproy is een klankbordgroep opgericht, waarbij belangengroepen en belangstellenden zich verzamelden om gevraagd en ongevraagd informatie te krijgen van met name ARK. Inmiddels zijn we tientallen bijeenkomsten verder, en hebben we meerdere informatie-avonden georganiseerd voor de lokale bevolking. Er is op diverse onderdelen draagvlak, maar op enkele (cruciale) punten nog niet (veel).

Prominent in de discussie is het inzetten van grote grazers voor het beheer van de natuurgebieden, en de daaraan gekoppelde keuze voor de ontwikkeling van het oerrund : het Tauros-project. Dat omstreden project is tevens een “fokpro-gramma” om andere gebieden in Europa te gaan voorzien van zelfstandige, weer-bare en robuuste runderen, die zich moeten kunnen weren tegen wolven en beren.
Vooral de (subjectieve beleving van de) veiligheid voor bewoners, gebruikers en passanten van het gebied heeft tot bijzonder veel discussie geleid. Zoals reeds aangegeven is deze discussie tussen ARK en Dorpsraden jarenlang gevoerd, maar feitelijk is er onderling géén goede oplossing gevonden. Daarom is eind 2015 een commissie gevormd van externe onafhankelijke deskundigen, die hun expertise hebben gebruikt om een advies te geven over de inzet van grote grazers in het algemeen, en de Tauros in het bijzonder.

Begin februari is het rapport verschenen, dat op veel belangstelling kon rekenen.
Na bestudering, overleg binnen de eigen geledingen, (heftige) reacties van lokale bevolking en bestuurders, kunnen de dorpsraden nu ook hun reactie weergeven. We realiseren ons dat dit onderwerp tot veel discussie heeft geleid, en heftige en controversiële reacties. Daarom zullen sommige lezers zich helemaal kunnen vinden in ons advies, en anderen weer helemaal niet. Maar hoe dan ook : we geven nu een advies af, waar we als Dorpsraden samen achter kunnen staan !

Vanaf de start heeft de klankbordgroep een aantal kernpunten geformuleerd, waaraan de keuzes in het gebied getoetst worden :
-1- Veiligheid van bewoner, passant en recreant van het gebied
-2- Toegankelijkheid van het gebied
-3- Biodiversiteit / natuurontwikkeling
-4- Dierwelzijn
-5- Historisch perspectief van het gebied

Deze aspecten vormen als het ware de leidraad waarlangs de ontwikkelingen gelegd worden, en bekeken wordt of de gekozen weg ook aansluit bij de wensen van de dorpsraden. De volgorde is niet willekeurig maar tevens een soort priorite-ring. Het aspect ontwikkeling van landbouw is ook belangrijk, maar lijkt in goede handen bij de landbouworganisaties of de afzonderlijke agrarische ondernemers. Deze kunnen met name goed inschatten welke veterinaire en dierwelzijnsaspec-ten spelen in de ARK-ontwikkelingen.
Zeker niet vergeten, maar loopt grotendeels via een ander spoor.



Stand van zaken 16 april 2016 :

Zoals reeds aangegeven heeft ARK een groot deel van de gestelde doelen reeds weten te realiseren. Met name de zeer voorspoedige aanpak m.b.t. tot het verwerven van grond voor natuur, en het realiseren van landbouwgrond, buiten het natuurgebied, oogst veel bewondering. Diverse subdoelstellingen worden ook met een grote voortvarendheid ter hand genomen, en zijn reeds afgerond. De oude naamgeving van percelen; het plaatsen van veldpoorten; projecten ter bescher-ming van bepaalde (zeldzame) diersoorten; symposia en excursies, lopen erg snel en goed. Inzake behoud en herstel van natuurhistorische landschapselementen liggen hier wel nog opgaves en kansen, waar lokaal veel “vraag” naar is.

Door de grote snelheid waarmee ARK in het gebied activiteiten ontplooid, is communicatie soms lastig. Er is een natuurlijk spanningsveld tussen voortgang in het project, en het voldoende en tijdig informeren van betrokkenen.
Soms lijken zaken al geregeld voordat ze besproken zijn, bijv. m.b.t. afgraven van grond, afsluiten van wegen, aanplanten van bos of aanvragen van vergunningen. Vooral voor direct betrokkenen is dat aspect lastig en vervelend. De rol van de Klankbordgroep richt zich dan ook vaak op het verkrijgen en verspreiden van informatie over de ontwikkelingen in het gebied. De balans in voortgang en informatievoorziening is voortdurend precair, tenminste in de ogen van de dorpsraden. Ook in 2016…..

ARK heeft met deze snelheid ook veel bewondering geoogst, met name bij bestuurders, of agrariërs, die in andere gebieden soms 10 jaar of langer bezig zijn met herstructureringsprojecten. Op dit moment is reeds een groot deel van de 250 ha. “natuur” gerealiseerd door ARK, terwijl de termijn van het project nog loopt tot 1-7-2017. Inmiddels is men zo ver gevorderd dat er ook feitelijke invul-ling gegeven gaat worden aan de gewenste “struinnatuur”, het vrij kunnen wandelen op alle plekken van het natuurgebied.

ARK beschikt over een goed en groot PR-apparaat. Men bericht regelmatig over successen in het gebied. Dat levert vaak prettig nieuws, professioneel gebracht via folders, websites, nieuwsbrieven en andere media.
In sommige gevallen stelt de klankbordgroep daar wel wat vraagtekens bij, en zou graag wat meer nuance zien in de berichtgeving. Sommige successen waren reeds aanwezig in het prachtige, en gevarieerde gebied, en lijken niet (alleen) aan de ARK activiteiten toegeschreven te mogen worden.



Daarnaast gebeuren er ook minder succesvolle zaken, die zo veel mogelijk buiten beeld blijven in de berichtgevingen. Echter de intensieve gebruikers van het gebied weten wel wat er minder goed gaat. Dode kalveren, agressieve runderen, ontsnapte stieren, afschot van taurossen, afsluitingen van wegen, stroperij, ganzenoverlast, wildschade etc. komen niet in het nieuws, maar gebeuren wel in het gebied. Daar kunnen we de ogen niet voor sluiten, en dient een oplossing voor gevonden te worden.

De tendens die ervaren wordt door de dorpsraden is dat er nog steeds gestreden moet worden voor de nuance in de discussie met ARK.

Een recent voorbeeld, is de eindrapportage “2013 – 2015 Soortbeschermingsplan Oeros in Limburg”. De schrijvers stellen dat met subsidie van de Provincie Lim-burg dit Oeros-project uitgevoerd wordt. In het rapport worden de risico’s, incidenten en aantal tegenstanders sterk verkleind, en de behaalde succes dan weer stevig uitvergroot weergegeven.
Als Dorpsraden ervaren wij méér dan een beperkt aantal kleinere incidenten met de Tauros, hebben kritisch positieve houding bij voorlichtingsavonden duidelijk niet geproefd, en bleek de tegenstand veel groter dan een kleine groep omwonenden. Beleving is subjectief, maar hier schrijft men naar een doel toe.
In onze ogen is dit slechts promotie, bijna propaganda voor de Tauros.

Tot onze opluchting lezen we in het rapport van de deskundigencommissie (unaniem) dat er wel degelijk veel problemen zijn met de huidige inzet van de Tauros. “De commissie stelt dat op de huidige wijze doorgaan met het Taurosproject in Kempenbroek géén optie is” (blz. 9 rapport).
Kennelijk oordelen deze onafhankelijke experts dat er daadwerkelijk toch meer aan de hand is met deze dieren dan ARK’s “Eindrapportage” doet vermoeden.

Het is ook bijzonder dat deze eindrapportage enkele dagen uitkwam vóór de rapportage van de deskundigencommissie. Zo kan men stellen dat men bij het ver-schijnen van het ARK rapport nog geen weet had van de conclusies van deze deskundigen. De rapportage van de deskundigen had men heel goed kunnen gebruiken, waardoor er een meer evenwichtig eindrapport van ARK was opgeleverd.


Het rapport van de Commissie Verbetering Begrazingsbeheer
Zoals reeds aangehaald, verscheen begin februari 2016 het rapport “Advies begrazingsbeheer Kempenbroek” van de Commissie Verbetering Begrazingsbeheer Kempenbroek. In het uitgebrachte advies kijkt de commissie deels naar de ver-strekte opdracht, maar geeft doet ook een aantal ongevraagde adviezen. De commissie geeft aan haar advies te geven binnen de opdracht “jaarrondbegrazing met sociale kudde runderen”.
De Dorpsraden spreken hun waardering uit voor de werkwijze van de commissie, die goed geluisterd heeft naar de signalen van betrokkenen. Dat is vertaald in een beknopte en snelle rapportage van de commissie. Wat ook erg aanspreekt is de waargenomen nuance in de benadering van het probleem. Het voorstel is een duidelijke poging om het probleem van meerdere kanten te belichten, en met werkbare oplossingen te komen. De ervaren toon in het rapport, door de dorpsraden geïnterpreteerd als “wees voorzichtig : het zijn wilde dieren”, sluit erg goed aan bij de beleving die de dorpsraden ook al jaren hebben.
In de toelichting door de voorzitter van de werkgroep, is ons verteld dat het ook een unaniem voorstel is, dus alle experts staan achter het rapport, zonder voorbehouden of minderheidsstandpunten.

De commissie stelt voor om alleen in deelgebieden groter dan 100 ha. (op 1 maart 2016) met Taurossen, onder voorwaarden door te gaan. In gebieden kleiner dan 100 ha. stelt men dat de Tauros vervangen dient te worden door een andere grote grazer. Daarnaast gaat de commissie in op diverse randvoorwaarden voor het houden van taurossen, en doet een aantal andere aanbevelingen.
De Dorpsraden kunnen zich in algemene zin goed vinden in de voorstellen van de commissie. Zeker op basis van de expertise en achtergronden van de onafhankelijke deskundigen, is hun oordeel zwaarwegend. De Dorpsraden betreuren het dat de commissie de gebieden groter dan 100 ha. in het gebied kennelijk niet bezocht heeft. Een veldbezoek zou nog meer duidelijkheid hebben gegeven.

Het oordeel van de commissie willen de Dorpsraden zwaar laten meewegen in hun oordeel, door op hoofdlijnen akkoord te gaan met de voorstellen van de deskundigencommissie. Echter willen we deze voorstellen voorzien van een aantal zwaarwegende kanttekeningen, deels uit eigen waarnemingen, deels als reactie op de randvoorwaarden die de commissie stelt. Tevens willen we reageren op de diverse meningen, opinies en vragen die door de Provincie Limburg, gemeente Weert, ARK en lokale achterban geuit zijn, rondom dit onderwerp. Vooral zeer van belang zijn de ingebrachte stukken en geluiden van de Ecologische Werkgroep Zuid, Gert van Elk, Hilde van Dael, Jan Visser, Peter Roosch of eerdere rapporten van deskundigen van Natuurmonumenten. Deze dienen een passende plek te krijgen in de invulling van de keuzes waar we voor staan.

Aanbevelingen vanuit de Dorpsraden :

-1- Ga akkoord met de voorstellen in het rapport !

-2- Stem de verdere inrichting en beheer van de gebieden zoveel mogelijk af met de lokale bevolking. Dat geldt zowel voor de gebieden < 100 ha. als de ge-bieden > 100 ha. De Klankbordgroep, Dorpsraden, de Stuurgroep als individuele personen spelen daarbinnen allemaal hun eigen rol. Er is sprake van zeer veel betrokkenheid bij het onderwerp en het gebied : blijf die uitnutten, en maak daar blijvend serieus werk van. Hier willen burgers graag participeren, zeker als er ook (aantoonbaar) iets gedaan wordt met deze lokale inbreng !

-3- Stel voor de gebieden kleiner dan 100 ha. duidelijke spelregels op m.b.t. de uitgangspunten. Dat was voor de Tauros : jaarrondbegrazing met natuurlijke sociale kuddes grote grazers.
De Dorpsraden willen voor de kleinere gebieden ook ruimte voor :
* seizoenbegrazing
* lokaal / traditioneel (jong) vrouwelijk rundvee (zonder kalveren)
* op bepaalde plekken : inzet schapen
* lokale (agrarische) initiatieven hiervoor
* géén inzet van paarden als grazers in gebieden waar ook ruiterroutes of
paardenmenroutes zijn (ook in gebieden > 100 ha.)
* actief behoud en verder ontwikkeling van kleine landschapselementen
* aandacht voor historische waarden in het landschap

-4- Stel voor gebieden groter dan 100 ha. nadere eisen aan het gebied voor de Tauros(achtigen). Neem daartoe de uitgangspunten vanuit het rapport van de deskundigencommissie ter harte. Benader de Tauros als een wild dier, niet als een rund. Overweeg daarom nadere eisen te stellen aan :

a) hoeveelheid beschikbaar weidelandschap, open landschap, boslandschap
en moerasachtig landschap. Welk landschap is nog geschikt en toegankelijk voor de grote grazers, en hoe groot moet dat gebied zijn ?
b) leg vast wat de gewenste en/of maximale begrazingsdruk is per gebied
c) leg vooraf vast wat de grootte en samenstelling van de “sociale kudde” per
gebied moet zijn.
d) maak verdere afspraken om de vereiste rust in de kuddes te bewaren. ,
e) Leg vast dat de beheeringrepen in de sociale kuddes tot maximaal 1 per jaar
worden beperkt, noodsituaties daargelaten. (tenzij er dringende noodzaak is)
f) Zorg dat doorgaande, of onoverzichtelijke wandelpaden ( bijv. van Hornepad in
het Wijfelterbroek, of het fietspad door de Laurabossen) alleen voor de mens
beschikbaar blijft, niet voor de runderen.
g) Bij het Wijfelterbroek vragen de Dorpsraden speciale aandacht voor de begra
zing van de Raamweiden. Dit gebied is open, en wordt begrensd door een zeer
druk bezochte, deels verharde recreatieroute. De vereiste rust in een kudde in
dit gebied, zal (te) moeilijk te realiseren zijn. Dit gebied is het in de ogen van
de dorpsraden ook niet meer noodzakelijk om een veerooster te plaatsen, nu de
achterzijde van dit gebied groot genoeg is voor de tauros. Dat is een voor-beeld
waar kritisch naar gekeken moet worden in de ogen van dorpsraden.
Ergo : het gebied “Raamweiden” waar in de ogen van de dorpsraden géén nood
zaak is voor begrazing door taurossen, laten begrazen door andere dieren.
h) Dat zou meteen ook het probleem van de veeroosters die dan aangebracht zou
den moeten worden oplossen. Daar is lokaal veel weerstand tegen, uit diverse
hoeken (aanwonenden, ruiter- en menverenigingen)
i) Dit is ook van toepassing ook voor de Kettingdijk, met uitzondering van één
smalle oversteekplaats, afgezet met veeroosters. Deze dienen achter in de
Kettingdijk te worden aangebracht, op ruime afstand (> 300 meter) van de
boerderij aldaar.
In de ogen van de Dorpsraden is 1 veerooster voldoende om het gebied
toegankelijk te maken voor de Tauros, en roept een tweede rooster alleen maar
weerstand op, zonder echt iets toe te voegen.
j) Zorg voor overzichtelijke en doorgaande fiets- en wandelpadenpaden. Zorg ook
hier dat de interactie tussen runderen en mensen niet kan leiden tot
ongewenste en potentieel gevaarlijke situaties.
k) De Dorpsraden zijn op dit moment geen voorstander van begrazing in Laurabos
sen met Taurosachtigen. Dit gebied is dermate onoverzichtelijk, en daarnaast
drukbezocht door recreanten (fietsers, wandelaars) dat hier géén goede in-pas-
sing van de Tauros mogelijk lijkt. Een goedmoedig runderras behoort tot de
mogelijkheden. Voor het defensieterrein zou begrazing met schapen ideaal zijn
om de heide te herstellen.
l) zorg voor een onderling afgestemd plan hoe bij (bijna) incidenten moet worden
omgegaan, en welke maatregelen dan (tijdelijk) genomen moeten worden.
Betrek de lokale bevolking nadrukkelijk bij het opstellen van een dergelijk plan.
m) organiseer een juiste registratie en afhandeling van (bijna)incidenten.





-5- Organiseer tenminste een jaarlijkse evaluatie over de werking van de afspraken, en de resultaten die zo bereikt worden.

-6- Stel vooraf vast dat de peildatum voor het bepalen van de gebiedsgroottes (kleiner of groter dan 100 ha.) een bepaalde houdbaarheidsdatum heeft. Voor de lokale bevolking en de dorpsraden is het van belang dat er niet plotseling een gebied bijkomt dat groter is dan 100 ha. waar dan ook met de tauros begraasd kan worden. In principe willen we de komende jaren géén taurossen in de gebieden die per 1-3-2016 kleiner dan 100 ha. waren.

Overwegingen en beschouwingen :

De dorpsraden zijn enthousiast over de potentie die in het gebied aanwezig is. Met name de vernatting van de natuur, en de mogelijkheden die dat met zich meebrengt, stemt hoopvol en positief.
Extra toerisme is positief, mits het niet tot massale, en ontwrichtende propor-ties voert. Hier dienen met name de effecten van de plannen voor de huidige in-woners van het gebied voldoende gewogen te worden in de ontwikkeling van het gebied.

In de ogen van de dorpsraad is het belang van de gebiedsbewoners nog onvol-doende meegenomen in de uitvoeringsplannen, bijv. rondom openstellen van graas-gebieden en afsluiten van wegen en (wandel)paden. Daar dienen alle betrokkenen in het gebied blijvend meer aandacht aan te schenken. Wij denken dan met name aan de terreinbeheerders als ARK en Natuurmonumenten, de gemeente en de provincie. Ook de Dorpsraden willen hier hun steentje aan bijdragen.

Aandachtspunt is de biodiversiteit, die met name door de talrijke kleine land-schapselementen veroorzaakt wordt. De vraag is hoe dit in de beelden van ARK’s struinnatuur en begrazing met grote grazers gewaarborgd blijft.
Krijgen we niet te veel uniforme natuur, voor de vele kleine “pareltjes” die er nu (nog) zijn. Een artikel in de Volkskrant enige tijd geleden, en zeer recent in Trouw en de Limburger, stemt niet louter optimistisch op dit gebied. Ook de na-tuurvisie van Natuurmonumenten, roept op tot veel voorzichtigheid op dit gebied. De morele plicht is het om in dit gebied meer dan alleen de begrazing goed in te regelen !
Met name de inbreng van de natuurkenners, zoals de Ecologische Werkgroep Weert Zuid, die het gebied soms al jarenlang monitoren, is voor de dorpsraden van grote waarde. Diezelfde wekgroep doet een aantal zeer interessante voor-stellen m.b.t. een integrale aanpak van natuur en natuurbeheer in dat verband.

Ook het beheer op langere termijn roept nog de nodige vragen op bij de Dorpsraden, hoe “wild” mag het hier uiteindelijk worden ? Daarnaast is de toegankelijkheid van het gebied een punt van zorg. Afspraak met ARK is dat alle huidige wegen en paden aanwezig blijven, en ook toegankelijk gehouden worden. Wandel- fiets- en ruiterpaden dienen in de ogen van de dorpsraden dan ook hun functie volledig te blijven behouden. Er wordt nu te makkelijk gedaan als er toch een weg afgesloten wordt.

Er zit ook een natuurlijke spanning op toegankelijkheid versus begrazing met grote grazers. Voor menige bezoeker van het gebied is de toegankelijkheid afhankelijk van een goede afscherming van de huidige runderen. Voor sommigen maakt ongewenste confrontaties met deze dieren, het gebied in feite ontoegan-kelijk. Dat aspect pleit bijv. voor niet al te veel en te snelle vrijstelling van grote gebieden voor de grote grazers.

Het hete hangijzer in de hele discussie over het gebied, de veiligheid voor de mens na het inzetten van de Tauros als grote grazer, zal door dit rapport van de commissie een volgende fase in gaan.
Daar zijn bij diverse mensen de nodige vraagtekens over, maar de dorpsraden schikken zich in het advies van de deskundigencommissie, zeker als de invulling van het advies gebeurd in de geest van het uitgebrachte voorstel.
Echter : monitoring van de echte of ervaren veiligheid blijft een aandachtspunt voor de dorpsraden.

Met name de veiligheidsaspecten bij het fokprogramma zijn in de ogen van de dorpsraden nog steeds een belangrijk aandachtspunt. De commissie stelt dan ook terecht dat het fokdoel van het Taurosprogramma ondergeschikt moet zijn aan de andere doelen die in dit gebied gehaald moeten worden.

Het gedrag van de dieren (in welk gebied dan ook) dient gemonitord te worden. Vooral het terugfokken van diersoorten naar oude varianten kent bewezen agressieve nakomelingenproducten. Heckrunderen zijn daar een duidelijk voorbeeld van. Daarnaast is de maat van het gewenste eindproduct Tauros, met stieren tot 1100 kg, en een schofthoogte van 1,80 m toch wel afschrikwekkend. Samen met hun immense stel horens, een kolos die je niet tegen kunt houden als mens of hek. De dorpsraden staan op het standpunt dat veiligheid voor mensen voorop moet staan. De Tauros is nog niet aanwezig, hooguit enkele verre kruisingsproducten. Daarom is er nog veel te weinig historische informatie over gedrag en agressiviteit.
Er is geen ruimte voor experimenten, met de mens als lijdend voorwerp.
Nu was de houding van ARK vooral reactief “als het fout gaat grijpen we in”.
De dorpsraden willen daar nog steeds een structureel meer pro-actieve houding “bezint eer ge begint”. Dat uitgangspunt was en is voor de dorpsraden een harde voorwaarde, en dient vooraf met de nodige zekerheden omgeven te zijn. Wij willen geen ongelukken door onvoorzichtigheid op dit gebied. Dan maar een ander type (grote) grazer dan de Tauros, of Tauros-achtigen scheiden van de mensen middels uitrastering.

In de recente geschiedenis in het gebied is al aangetoond dat er daadwerkelijk reden is voor zorg, blijkens een aantal bijna-ongevallen en agressief gedrag van dieren met kalveren, territoriumdrang of ontsnapte gestresste stieren. Er heeft al meerdere malen afschot van dergelijke dieren moeten plaatsvinden, voor de dorpsraden een teken dat andere beheersmaatregelen kennelijk faalden. Van het aangehaalde “wijkgedrag” blijkt in de praktijk niet altijd voldoende aanwezig bij de dieren, o.a. veroorzaakt door (noodzakelijk) bijvoeren in de winter. Dat roept toch voortdurend vragen op over de echte zelfredzaamheid van deze dieren.

De dorpsraden hebben in maart 2013 een gezamenlijk standpunt hebben geformuleerd over de aanvraag van veeroosters. Er zijn in feite geen principiële be-zwaren bij de dorpsraden tegen het aanbrengen van veeroosters in de natuur, maar de veiligheid van de mens dient er wel voldoende gewaarborgd te worden. Daar is met ARK vooraf de discussie over gevoerd, met als oplossing een type veerooster dat het mogelijk maakt om voldoende garanties voor de veiligheid van de mens te bieden.
Dat kan bijvoorbeeld door een beperkte oversteekafstand binnen het veerooster, overzichtelijkheid, verlichting, mogelijkheden om een veerooster af te slui-ten of keuze van het type passerende grote grazer. Het maakt voor de Dorpsra-den nogal wat uit of dit Taurossen zijn, Schotse Hooglanders of schapen. Hier speelt meer en meer de vraag naar de noodzaak van veeroosters (zie “Raamweiden”).

Nogmaals : de dorpsraden zijn geen principiële tegenstander van veeroosters, maar benadrukken wel een het belang van een goede beoordeling van alle plannen volgens de vastgestelde criteria :
-1- Veiligheid van bewoner, passant en recreant van het gebied
-2- Toegankelijkheid van het gebied
-3- Biodiversiteit / natuurontwikkeling
-4- Dierwelzijn
-5- Historisch perspectief van het gebied



Conclusies :

- Uitgangspunten van het project inzake natuurontwikkeling en versterken van landbouw worden ondersteund door de dorpsraden
- Potentie in het gebied, met name door vernatting van de natuurgebieden, bieden een geweldige uitdaging
- Samenwerking met ARK is op vele fronten constructief en effectief
- Klankbordgroep voorziet in behoefte inzake informatie-uitwisseling
- Communicatie mag vroeger, uitvoeriger en genuanceerder
- Dorpsraden beoordelen plannen op basis van vastgestelde criteria
-1- Veiligheid van bewoner, passant en recreant van het gebied
-2- Toegankelijkheid van het gebied
-3- Biodiversiteit / natuurontwikkeling
-4- Dierwelzijn
-5- Historisch perspectief van het gebied
- Groot knelpunt is inzet Tauros als grote grazer
- Rapport door Commissie Verbetering Begrazingsbeheer Kempenbroek wordt in algemene zin gedragen door de dorpsraden, en van hun positieve advies voorzien.
- Er zijn wel een aantal strikte randvoorwaarden en zorgpunten door de Dorpsraden benoemd in deze nota.
- Voor de feitelijke invulling van zowel de gebieden kleiner dan 100 ha. als de gebieden groter dan 100 ha. doen de dorpsraden een aantal concrete voorstellen. Kern daarbij is dat er voortdurend in afstemming met de lokale bevolking gedragen keuzes gemaakt worden.
- Veeroosters zijn onder voorwaarden mogelijk in het gebied
- Dorpsraden staan optimistisch in het komende traject van onderlinge af-stemming, met zowel ARK, Natuurmonumenten als de gemeente Weert als de provincie Limburg.





Het secretariaat van de Dorpsraad Stramproy kan benaderd worden via onze website, of
info@dorpsraad-stramproy.nl
Het secretariaat van de Dorpsraad Altweerterheide kan benaderd worden via onze website, of
redactie@altweerterheide.nl